Trầm cảm sau sinh – không đơn giản như chúng ta thường nghĩ

Có lẽ chưa bao giờ cụm từ trầm cảm sau sinh lại được tìm kiếm nhiều như lúc này. Sau vụ người mẹ trẻ giết đứa con bé bỏng của mình, tất cả chúng ta đã thật sự nhìn nhận rõ hơn về căn bệnh này. Tôi cũng từng bị trầm cảm nhẹ sau sinh, may mắn là tôi đã thoát ra được và không bị nặng thêm. Tôi bị ám ảnh rất nhiều và điều đó thôi thúc tôi tìm hiểu về căn bệnh thời đại rất nhiều người nghĩ là bình thường này. Trước khi sinh bé, tôi đã tìm hiểu qua về trầm cảm, và tôi hiểu, bất kỳ ai cũng có thể bị như thế sau sinh. Vậy nguyên nhân trầm cảm sau sinh là gì? Làm sao để vượt qua được căn bệnh đó một cách dễ dàng? Chúng ta cùng tìm hiểu bài viết sau.

Trầm cảm sau sinh là gì?

Đôi khi thật khó phân biệt được sự khác nhau giữa trầm cảm và căng thẳng bình thường. Nhưng nếu cảm giác buồn bã, tuyệt vọng cả bạn gây khó khăn trong công việc hàng ngày như việc chăm sóc bản thân và chăm sóc con, rất có thể bạn bị trầm cảm sau sinh. Khoảng 10% bà mẹ bị căn bệnh trầm cảm này nhưng theo các chuyên gia, con số này còn có thể cao hơn bởi họ có thể bị nhẹ và che dấu hoặc không hề biết mình bị trầm cảm cho đến khi nó tự khỏi.

Theo Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ, trầm cảm sau sinh có thể bắt đầu trong những tuần sau khi mang thai hoặc thậm chí trước đó. (Khoảng một nửa phụ nữ có triệu chứng trầm cảm trong thời kỳ mang thai).

Triệu chứng trầm cảm sau sinh

Nếu mắc năm hoặc nhiều hơn các triệu chứng sau đây, bạn có thể bị chẩn đoán là trầm cảm sau sinh:

o        Lúc nào cũng cảm thấy buồn, trống rỗng và vô vọng.

o        Thích khóc vô cớ và khóc nhiều

o        Không hứng thú vào các hoạt động thường ngày và cả những thú vui trước đó.

o        Khó ngủ cả ban ngày và ban đêm

o        Chán ăn hoặc ăn quá nhiều, tăng cân hoặc giảm cân nhanh

o        Cảm thấy tội lỗi

o        Luôn bồn chồn, chậm chạp

o        Khó tập trung hoặc đưa ra quyết định

o        Cảm thấy cuộc sống không đáng để sống

o        Cáu gắt vô cớ

o        Tránh người thân, bạn bè

o        Lo lắng thái quá cho con

o        Không chăm con, không yêu con

o        Cảm thấy mệt mỏi và không thể gượng dậy

o        Một số ý nghĩ tiêu cực như làm hại em bé, hoặc tự tử

Lưu ý: nếu bạn có ý nghĩ tự hại mình hoặc em bé, đây là dấu hiệu đáng báo động và hãy đi khám ngay lập tức.

Nguyên nhân

Trầm cảm sau  khi sinh con là sự kết hợp của các yếu tố nội tiết, môi trường, cảm xúc, và di truyền nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn. Nếu bạn bị trầm cảm hoặc lo lắng trong thời kì mang thai thì bạn cũng có thể bị trầm cảm sau sinh. Các yếu tố khác gây nên bệnh bao gồm kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần, thay đổi cảm xúc, và thiếu ngủ.

Sự khác nhau giữa trầm cảm sau sinh và trầm cảm?

Một sự khác biệt đó là thời gian. Trầm cảm sau sinh xảy ra sau khi bạn sinh con. Không giống như trầm cảm thông thường không liên quan đến mang thai. Căn bệnh thời đại này liên quan đến việc thay đổi hoocmon sau khi sinh con. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc thay đổi đột ngột về hoocmon sau khi sinh sẽ gây ra trầm cảm ở phụ nữ nhạy cảm với sự thay đổi về nồng độ estrogen và progesterone.

Bệnh trầm cảm – nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Những ai có nguy cơ trầm cảm sau sinh

Vậy những ai có nguy cơ trầm cảm sau sinh? Bất kỳ ai cũng có thể bị, tuy nhiên, một số trường hợp có nguy cơ cao hơn những người khác bao gồm:

o        Trầm cảm, căng thẳng trong quá trình mang thai

o        Có những sự kiện, sự việc xảy ra đột ngột trong quá trình mang thai hoặc sau khi sinh.

o        Đã từng sinh con

o        Sinh non

o        Trẻ sơ sinh cần chăm sóc tích cực

o        Thiếu sự hỗ trợ, giúp đỡ

o        Gặp rắc rối về vấn đề nuôi con

o        Mang thai ngoài ý uốn

o        Em bé sinh ra bị dị tật hoặc có các vấn đề khác về sức khỏe

o        Sinh quá nhiều con

o        Tiền sử gia đình có người bị trầm cảm

o        Cô đơn

o        Không đủ kinh tế để nuôi con

o        Bạo lực gia đình

o        Không có việc làm

Tuy nhiên, không phải các yếu tố nguy cơ đều gây nên bệnh này. Rất nhiều phụ nữ đã vượt qua được nhưng khó khăn đó.

Điều trị trầm cảm sau sinh

Nếu không hiểu biết về căn bệnh này, phụ nữ có thể tự làm hại mình và làm hại cả con. Điều quan trọng là phải nhận biết được những triệu chứng về chứng bệnh này và tìm ra giải pháp.

Khi nghi ngờ bị trầm cảm sau sinh, bạn nên nói cho người than và gia đình biết và tìm đến chuyên gia để được tư vấn và đều trị. Quan trọng hơn, những thành viên trong gia đình nên san sẻ công việc với người phụ nữ, nhất là phụ nữ vừa mới sinh con.

Vượt qua bệnh trầm cảm sau sinh như thế nào

o      Hãy đối xử tốt với bản thân: Hãy ngủ đủ giấc, ăn đủ chất và không nên suy nghĩ quá nhiều. Sau sinh bị trầm cảm không có nghĩa là bạn là một người mẹ tồi và không yêu con mình. Sau khi bắt đầu điều trị, những suy nghĩ tội lỗi, tiêu cực nên bỏ đi và hãy cho mình cái quyền làm người tốt nhé.

o      Không yêu cầu bản thân quá nhiều: Nếu bạn bị trầm cảm, căng thẳng và khó có thể ra khỏi giường, hãy nghĩ thật nhẹ nhàng và làm từng việc một nhé.

o     Cần sự hỗ trợ: Một bà mẹ tốt là biết khi nào cần sự giúp đỡ, đừng ngần ngại hỏi điều đó khi bạn đang gặp vấn đề về sức khỏe. Hãy để chồng,  bố mẹ giúp đỡ bạn chăm con, làm việc vặt, và đưa bạn đi khám.

o      Chia sẻ những suy nghĩ: Hãy giao tiếp cởi mở với chồng bạn và người bạn thân. Hoặc tham gia vào nhóm các bà mẹ trẻ và chia sẻ những suy nghĩ và quá trình điều trị của bạn. Sẽ rất hữu ích cho những ai hay thu mình một góc mà không giao du với ai.

o      Chăm sóc bản thân: Hãy chăm sóc thân thể, điều này có thể giúp bạn tốt hơn lên. Phụ nữ sau sinh cũng có quyền đẹp và bạn cũng thế.

o      Hãy nghỉ ngơi:  Việc chăm sóc con nhỏ đã hầu như chiếm hết thời gian của bạn và điều đó làm bạn mệt mỏi. Thật không may, nhiều bà mẹ sau sinh cảm thấy khó ngủ. Nhưng nếu có thể, bạn hãy ngủ để lấy lại sức chăm con.

o      Đi dạo ngoài trời: đặt con của bạn vào xe đẩy và đi bộ xung quanh khu dân cư bạn đang ở. Không khí trong lành, ánh nắng mặt trời và những cuộc hội ngộ, tro chuyện sẽ làm cho  bạn cảm thấy thoải mái và yêu đời hơn. Hãy hít một hơi thật sâu và cảm nhận thiên nhiên tươi đẹp.

o    Sống chậm lại: có con không có nghĩa bạn sẽ phải luôn như một cái máy để làm việc. Hãy chia sẻ việc nhà và không nên nôn nóng hoặc tự làm mọi thứ, kể cả trong công việc. Hãy sống chậm lại và tận hưởng giây phút tuyệt vời bên con, chắc chắn bạn sẽ cảm thấy yêu đời hơn, yêu con bạn hơn.

 Với những chia sẻ trên đây, chắc hẳn chúng ta đã thực tỉnh ra và nhận ra rằng trầm cảm sau sinh không đơn giản như ta thường nghĩ. Thậm chí, đó là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng mà việc điều trị không đơn giản là thuốc mà còn là tinh thần, là sự giúp đỡ của người thân, bạn bè. Vậy hơn ai hết, những bà mẹ sắp sinh con nên tìm hiểu và bất kỳ ai cũng nên tìm hiểu bệnh trầm cảm là gì để giúp đỡ người thân của mình.

Minh Anh (T/H)