Triệu chứng ho gà và cách phòng tránh cho các bé

Ho gà là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra. Nó chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi chưa được tiêm chủng và trẻ từ 11 đến 18 tuổi do hệ miễn dịch kém. Ho gà gây ra những cơn ho kết thúc bằng âm thanh rít lên khi thở. Trước khi có vacxin, bệnh ho gà đã gây ra hàng nghìn trường hợp tử vong khoảng 9000 người Mỹ tử vong do ho gà mỗi năm. Hiện nay, số người tử vong do ho gà giảm xuống khoảng không dưới 20. Nhưng những năm gần đây, số ca tử vong do ho gà lại tăng lên. Năm 2012, số người mắc bệnh ho gà đã gần tới 50 nghìn người, mức cao nhất kể từ những năm 1950. Sau đây là triệu chứng ho gà và cách phòng tránh.

Triệu chứng ho gà

Dấu hiệu ho gà ban đầu giống với những triệu chứng của cảm lạnh thông thường, bao gồm:
  • chảy nước mũi
  • hắt hơi
  • ho nhẹ
  • sốt nhẹ
Sau 1-2 tuần, những cơn ho khan sẽ tăng lên, khi ho trẻ sẽ tím hoặc đỏ người. Cuối cơn ho, trẻ sẽ có những cơn rít khi thở hoặc nôn mửa. Giữa các cơn ho, trẻ không có biểu hiện bất thường.
Người lớn và trẻ tuổi vị thành niên có thể có triệu chứng nhẹ hơn hoặc có những dấu hiệu như ho dai dẳng lâu dài hoặc ho mà không có tiếng rít.

Khả năng lây nhiễm

Ho gà là bệnh rất dễ lây nhiễm. Vi khuẩn lây lan từ người ngày qua người khác qua chất lỏng như nước mũi, nước bọt khi người bệnh hắt hơi, sổ mũi. Những người bị nhiễm bệnh thường lây nhiễm khoảng trong thời kì đầu ủ bệnh cho đến 2 tuần sau khi giai đoạn ho bắt đầu. Thuốc kháng sinh có thể rút ngắn thời gian lây nhiễm khoảng 5 ngày.

Phòng bệnh ho gà như thế nào

Chúng ta có thể phòng ngừa ho gà bằng vacxin phòng ngừa ho gà, một bệnh có trong mũi tiêm DTaP. Để bảo vệ hệ miễn dịch trong trường hợp hệ miễn dịch kém đi, các chuyên gia khuyến cáo trẻ em từ độ tuổi 11-18 nên tiêm vacxin kết hợp (hay còn gọi là Tdap), lý tưởng nhất là độ tuổi 11 hoặc 12.
Vacxin Tdap tương tự như vacxin DtaP nhưng nồng độ phòng ngừa bệnh bạch hầu và uốn ván thấp hơn. Người lớn hoặc tuổi vị thành niên cũng có thể tiêm mũi này. Vac xin cũng được khuyến khích tiêm cho phụ nữ mang thai ở ba tháng giữa thai kì, bất kể  họ đã tiêm rồi hay chưa.
Việc tiêm chủng đặc biệt quan trọng đối với những người thường xuyên tiếp xúc với trẻ sơ sinh, vì trẻ nhỏ có thể có những biến chứng nặng hơn và đe dọa đến tính mạng. Sự miễn dịch của người trưởng thành cũng giảm theo thời gian và việc tiêm chủng là rất cần thiết.
Việc tiêm vacxin là cần thiết trước khi trẻ được 6 tuổi. Trẻ nhỏ chưa được tiêm đủ 5 liều vacxin có thể cần liều tăng cường nếu tiếp xúc với người bệnh.
Ngoài ra, chúng ta nên giữ nhà cửa, nơi ở thật thoáng và sạch sẽ, vệ sinh cá nhân thật tốt tránh vi khuẩn sinh sôi.

Thời gian ủ bệnh ho gà

Thời kì ủ bệnh (là thời gian giữa việc mắc bệnh và cho đến xuất hiện những triệu chứng ho gà) thường là 7-10 ngày nhưng có thể kéo dài đến 21 ngày.

Thời gian bị bệnh

Ho gà thường gây ra những triệu chứng kéo dài từ 1 đến 2 tuần với các dấu hiệu như cảm lạnh thông thường và có thể sẽ bị ho nặngđến 3 tháng.
Giai đoạn cuối cùng của bệnh thường là một vài tuần giảm các triệu chứng. Ở một số trẻ, thời gian hồi phục có thể kéo dài hàng tháng.

Cách trị ho gà

Hãy cho con đi kiểm tra nếu nghi ngờ con mình bị ho gà. Các bác sĩ sẽ xét nghiệm máu, chụp X-quang ngực để xác định trẻ có bị ho gà hay không.
Ho gà được điều trị bằng kháng sinh để ngăn chặn sự lây lan bệnh sang người khác.
Một số trẻ bị ho gà có thể sẽ được điều trị tại bệnh viện, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì các bé dễ biến chứng viêm phổi. Ho gà đe dọa đến trẻ sơ sinh dưới 6 tháng và các biến chững bao gồm thiếu oxy, ngưng thở, khó thở, và mất nước.
Ở bệnh viện, các bé sẽ được làm sạch đường thở, theo dõi chặt chẽ và có thể cần chuyền tĩnh mạch nếu trẻ bị mất nước hoặc khó ăn uống.
Nếu được chăm sóc tại nhà, hãy làm theo lời khuyên của bác sĩ. Không nên cho trẻ uống thuốc ho vì ho sẽ làm sạch đường thở và thuốc ho có thể có tác dụng phụ tiềm ẩn bên trong.
Trong quá trình hồi phục, hãy để bé nghỉ ngơi và giữ nhà cửa sạch sẽ, tránh khói thuốc, bình xịt, khói lửa.
Khuyến khích các bé nên ăn chất lỏng và theo dõi dấu hiệu mất nước như khát, dễ cáu, bồn chồn, mắt, miệng, lưỡi khô và ít đi vệ sinh, tã ít ướt hơn.

Những triệu chứng ho gà cấp và cần đi khám gấp

  • Khi ho khiến da bé dỏ, tím, hoặc xanh
  • Bé nôn sau khi ho
  • Có tiếng rít sau khi ho
  • Bé khó thở hoặc ngưng thở ngắn
  • Bé trông lờ đờ, chậm chạp hơn bình thường.

    Bệnh ho gà đang vào mùa và có thể sẽ rất nguy hiểm nếu trẻ không được phát hiện bệnh kịp thời và chữa trị đúng cách. Sau khi tìm hiểu các triệu chứng ho gà cũng như nguyên nhân của nó, hi vọng các bậc cha mẹ biết cách phòng tránh ho gà cho bé hiệu quả và chúng ta cũng nên chủ động tiêm phòng cho bé khi các bé đủ tháng tuổi để tiêm.

     Minh Anh (dịch)